Afgelopen vrijdagochtend 11 April 2008 heeft de Paramount Chief (hoogtst traditioneel gezag) "My Village Organisation" voorgesteld aan de 12 opper dorpshoofden (Principle's) uit het gebied van Jumbi tot Bolero, Bowe en Lusani, onze Catchment Area. Tien principles waren aanwezig, het voltallige MVO bestuur, Albert, Ronald, Alice en ik. Alice Gondwe hebben we afgelopen weken getraind, zij is ongeveer 45 jaar en hiv-positief. Zij was al op zoek naar een manier om anderen voor te lichten en is erg blij dat ze als mijn vertaalster kan helpen.

De Principle's waren geinteresseerd en kritisch, ze deelde hun slechte ervaring met voorgaande organisaties, hun bezorgdheid over de jonge getrouwde koppels, waarbij de man drinkt en zijn jonge vrouw de dupe is, en hoopten op goede verkrijgbaarheid van condooms. Aan het einde van deze bijeenkomst hebben we met alle Principle's datums geprikt voor introductiebijeenkomsten in hun gebied, waarbij zij ons kunnen introduceren bij hun dorpshoofden en de gemeenschap. Vanaf dindsdag 15 april starten deze introductiebijeenkomsten, twee per dag en daarna dus de dorpen in om de daadwerkelijke kennis te gaan geven.

 

De eerste introductiebijeenkomsten in de Catchment Area zijn een feit. Het doel van de bijeenkomsten is de gemeenschap en dorpshoofden over het doel van My Village Organisation te vertellen. Uitleggen dat we met kennis en condooms komen, dat we willen werken met de vrijwilligers in de dorpen zelf, die we willen trainen, maar alles zonder geldelijke vergoedingen (in Malawi is het helaas gewoonte dat mensen betaald krijgen voor trainingen). Vanaf het begin willen we hierin duidelijk en eerlijk zijn en dit wordt gewaardeerd. Alle bijeenkomsten hadden een zeer hoge opkomst, tussen de 120 - 60 mannen en vrouwen per bijeenkomst. Het aantal villages in de Catchment Area wordt nu gedetailleerd in kaart gebracht, dit zal neer komen op ongeveer ongeveer 90, met naar schatting een totale bevolking van ongeveer 10 000.

Het verschil in kennis en mentaliteit is duidelijk te merken tussen de verschillende gebieden/Principles. Steeds meer dorpshoofden realiseren zich nu, dat hiv/aids overal is en niet alleen een ziekte van de steden of prostituees is. Zij zijn blij met onze komst, ook al komen we alleen maar met kennis en vrouwencondooms. Mensen willen het liefst dat we morgen komen, dorpshoofden geven aan dat alles nu eenmaal niet meer zo is als vroeger, dat alles veranderd.

 

Woensdag 26 maart wat tijd in Bolero Clinic doorgebracht. Het is fijn dat er in Bolero een kliniek is, waar mensen terecht kunnen voor medicijnen en transport naar Rumphi Ziekenhuis. De mensen actief met het VCT en ART (versrekken van ARV's) lijken gemotiveerd en staan positief tegen ons project. Ik hoop dan ook op goede samenwerking, zij zullen namelijk 1 van onze distributiepunten van vrouwencondooms worden.

De zuster verantwoordelijk voor gezinspanning en begeleiden van zwangerschappen ziet sommige dagen wel 80 vrouwen op een dag en tijd voor uitgebreide voorlichting is er niet altijd. In principe krijgen de vrouwen bij voorkeur alleen familieplanning (pil of injectie) als ze hun menstruatie hebben, zodat de zuster weet dat ze niet zwanger zijn. Sommige vrouwen, die ongewenst zwanger zijn hopen door de anticonceptie te krijgen dat de vrucht afgestoten wordt. Met Katrien had ik het hier ook al over gehad. Abortus in Malawi is illegaal en wordt zwaar gestraft, echter het aantal miskramen in Malawi is enorm. Groot gedeelte hiervan is echter niet natuurlijk, ik denk dat wij niet eens willen weten wat de vrouwen hier allemaal doen om een ongewenste zwangerschap te laten mislukken (hier spelen ook afrikaanse dokters een grote rol, met beschadigingen aan de baarmoeder als gevolg).

 

Ik heb zeker het idee dat dit project, het geven van kennis over HIV/AIDS op dit moment in dit gebied in Malawi een verschil kan maken. Noem het ambitieus, maar mensen hier zijn klaar om te 'veranderen' en ik heb het gevoel dat dit project voor hen een 'starter' kan zijn. Natuurlijk zal ik mijn verwachtingen op dit front laag te houden en mijn woorden naar de bevolking toe zijn juist "Ik kom hier niet om te zeggen wat je wel of niet moet doen, maar om je in ieder geval de kennis te geven waar je recht op hebt, zodat je zelf de juiste beslissing kan maken."

Tumbuka bevolking is niet dom, alleen careless als het gaat om hun seksuele activiteiten: de vrouwen klagen dat de mannen meerdere vrouwen en vriendinnen willen en careless zijn en de mannen klagen dat de vrouwen niet trouw zijn, een zwak hebben voor het verkrijgen van geld. Het niet willen denken aan de gevolgen van je daden is iets waar de overheid ook aandacht aan besteed via de radio en  waar gedeeltelijk de schoen wringt.  

Alice Gondwe vertelde dat in de kerk waar ze gaat de priester vraagt de mensen die ziek zijn naar voren te komen zodat ze voor hen kunnen bidden. Deze mensen bezoekt hij ook thuis. Hij verteld dan dat Jezus geneest en dat ze moeten stoppen met alle medicijnen en het in de handen van Jezus moeten geven. Een vriendin van haar is gestopt met ARV's, zelf was ze te bang, zij gelooft dat Jezus ervoor heeft gezorgd dat ARV's beschikbaar zijn. Haar vriendin was nu vier maanden gestopt en kwam vorige week bij haar dat het erg slecht gaat. Samen zijn ze naar Bolero Clinic gegaan.

 

Het verhaal van Alice had me dusdanig aangegrepen en aan het denken gezet. Zowel de kerken (en dan voornamelijk degene gebaseerd op Jezus geneest) als de afrikaanse dokters hebben zo'n grote invloed hier op de mensen in de dorpen. Dat het minste wat ik kan doen is ook hen de kennis geven over Hiv/Aids. Niet om hun preek te veranderen, maar op z'n minst moeten ze weten hoe het verhaal medisch in elkaar zit. Ik besloot dat ik dit wilde bespreken met mijn boardchairman, die zelf ook bijzonder gelovig is.

Daar kwam de shock...ook hij is/was Hiv-positief, maar gelooft zelf dat hij genezen is door Jezus. Nu een jaar geleden is hij uit eigen beweging gestopt met de ARV's, nadat deze medicijnen een jaar eerder zijn leven hadden gered. Doordat hij in de Holy Cross Church het geloof (Jezus) heeft gevonden, heeft hij zijn leven verbeterd en voelde zich door zijn geloof zo sterk, dat hij geloofde dat hij genezen was en dus is gestopt met de medicijnen. Sinds die tijd voelt hij zich goed en is hij geen één keer ziek geweest. Nu verkondigd hij dat hij genezen is, echter gaat niet voor testen (ofwel fysiek bewijs omdat hij daarin zijn geloof tekort zou doen)...

Mijn boardchairman en hoofd van een hele groep dorpshoofden is geen domme man, vandaar dat ik behoorlijk geschokken was. Ik heb hem gerespecteerd is zijn geloof, maar ook aangegeven dat het voor mij pas bewezen zou zijn met medisch bewijs (VCT). En dat hij met zijn verkondigingen zeer voorzichtig moest zijn, want ook al zou het zo zijn dat hij genezen is door een wonder, wanneer anderen stoppen met ARV's, betekent dit zonder twijfel de dood (virus wordt gemuteerd, hongerig en boos wakker)...we hebben erg lang gepraat. Op de radio wordt hier ook over gesproken. Ik geloof zeker dat door counseling en geloof mensen zich beter en gezonder zullen voelen, gezond in het hoofd betekent gezond in het lichaam, natuurlijk. Maar dat de Holy Spirit werkelijk geneest en het virus uit zijn lichaam heeft verbannen, geloof ik pas als daar medische bewijzen voor zijn.  

Overigens geeft dit feit ons nu wel de kans om hier met mensen over te praten. We hebben dit al gedaan met de vrouwen van Chikulamayembe Women's Forum, Hiv-positieve vrouwen uit heel Rumphi District, die een bijeenkomst hadden in Bolero. Wij konden hun de extra kennis geven; wat er daadwerkelijk gebeurd wanneer ze stoppen met ARV's, die zij vervolgens weer aan hun groepen in de regio konden geven.  

 

Ondanks dat het project dus niet per 1 maart is gestart, ben ik nu wel gevestigd in Bolero, in het huis van 'the king'  zoals iemand die aan mijn deur kwam de Paramount Chief noemde, heb ik een auto (grijze Tayota Hilux) ter beschikking, is registratie van de NGO in Blantyre in proces en heb ik een zeer geschikte vertaalster gevonden, Alice Gondwe. Daarbij komt dat we de meeste stakeholders (overige actieve instellingen) uit de omgeving inmiddels hebben bezocht. Vooral met Bolero Clinic lijkt het goed te klikken en lijkt samenwerking ook wat reproductive health betreft een feit. Ook met de overheidsinstellingen in Rumphi, District Officer en District Aids Commisioner, hebben we een goed overleg gehad, met wederzijdse input. We hebben onder andere gesproken over sustainebility van het project en het nut van een gedegen baseline research; hoeveel mensen gaan nu voor VCT in Bolero Clinic en uitgave van condooms. Echter dit laatste is mede afhankelijk van de beschikbaarheid van condooms, het lijkt erop dat Medical Stores (leverancier van condooms aan ziekenhuizen en klinieken) zonder voorraad (gewone) condooms zit!! Het lijkt er ook op dat Bolero Clinic standaard te weinig besteld. UNFPA heeft me gevraagd of ik in deze questie (beschikbaarheid condooms Rumphi en Bolero) wil faciliteren en dat ga ik zeker proberen.

 

Komende week volgen de laatste introductiebijeenkomsten, baseline research en laatste voorbereidingen. De weken erna gaan we vol aan de bak. We zullen elke ochtend en elke middag een dorp bezoeken, zonodig wat dorpen bundelen. We starten met het gelijktijdig, maar gescheiden de mannen en vrouwen kennis geven over vrouwencondooms en Hiv/Aids en natuurlijk met het antwoorden van de vele vragen omtrend deze onderwerpen.